GÜMÜŞHANE : Roma ve Bizans dönemlerinde yörede kurulu kente  Argyropolis yunanca argyros: “gümüş” ve polis: "kent".) adı verilmiştir.Gümüşhane'nin tarihi hakkında geniş ve kesin bilgi yoktur. Ancak; Bölgedeki kalelerin  M.Ö. yapıldığı bilinmektedir. M.Ö. 1200 yıllarında Hitit İmparatorluğunun yıkılışından sonra Van Bölgesinde kurulan Urartu Krallığı bir süre sonra sınırlarını Gümüşhane yakınlarına kadar genişletmiştir.Bu bölge daha Sonraları Iran Imparatorluğunun hakimiyetine girmiştir. Makedonya Kralı Buyük İskender' in Pers İmparatorluğuna son  vermesi üzerine (M.Ö. 331) Gümüşhane ve dolayları Makedonyalıların idaresine geçmiştir. Büyük İskender'in komutanlarından Filikos'un Gümüşhane'de Gümüş madeni bulması üzerine İskender'in buraya önem verdiği söylenir. Roma, Makedonya, İran Mücadelesine sahne olan bölgenin bu karışık durumunu gören Hazer Hanları Bölgeyi zaptederek, peçene oymaklarını yerleştirmeye başlamışlardır. Fakat Türk hakimiyeti kısa sürmüştür. Bölge tekrar Pers ,Bizans mücadelesine sahne olmuştur.        

Bizans hakimiyeti sırasında İmparator  Justinyanus  Bayburt  kalesini Keçikaya yı  tamir ettirmiştir .VII yüzyıl başlarında bölge; Emevi , Abbasi ve Bizanslılar arasında birkaç defa el değiştirmiştir. Gümüşhane dolayları  Selçuklu' ların Anadolu’yu fethi sırasında ilk aldıkları yerler arasındadır. Anadolu'nun fethinden sonra  Bayburt, Erzurum'da hüküm süren  Saltukoğulları emirliğine,  Gümüşhane, Kelkit ve Erzincan da kurulmuş olan Mengücük   Emirliğine bağlanmışlardır.

Anadolu Selçuklu Hükümdarı Süleyman Sah'ın Mengüçükler in hakimiyetine son vermesi üzerine bölge, Anadolu Selçuklular ının yönetimine girmiştir. 1243 de Sivas'ın kuzeyinde Köse Dağı savaşında İlhanlılar Selçukluları yenerek buraları ele geçirdiler. 1335 de Celayirliler ve daha sonra da Alaaddin Dratana tarafından bölge zapt edilmiştir.Gümüşhane ve yöresi ilk defa 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı yönetimine bağlanmıştır. 1553 yılında Kanuni Sultan Süleyman, İran seferi sırasında, konakladığı bu bölgede gümüş ocaklarını gördüğünde bu bölgeye 1 cami ve 50 ev inşaasını emredip, Gümüşhane ismini vermiştir. Gümüşhane isminin verilmesinden önce şehrin ismi CANCA idi. Kanuni Sultan Süleyman, bölgede çıkan altın ve gümüş madenlerinden dolayı şehre kendi adına sikke basma yetkisi vermiştir. Maden ocakları ve şehir en canlı dönemini IV. Murat döneminde (1623-1640) yaşamıştır. 1894 yılında hükümetin madencilerin imtiyazlarını feshetmesiyle ocaklar kapanmıştır. 1916 tarihindeki Rus işgaliyle meydana gelen göçler sebebiyle nüfus durumu gittikçe azalmış ve yerleşim yavaş yavaş Harşit Vadisi'ne kaymaya başlamıştır. Cumhuriyetin ilanından 4 yıl sonra da vilayet merkezi yeni yerine taşınmıştır.

GUMUSHANE :  is a transition region between Eastern Anatoian and the Black Sea Region. The history  of Gümüşhane goes back to the 1500s B.C it is on the historical trade road between iran.Gümüşhane, with its fruit gardens and wild roses ,is a natural stopping point between Trabzon and Erzurum . It is one of the richest cities in Turkey in terms of plateaus. It is also a rich city with many valuable mines, especially silver and gold.

It has numerous large  and small caverns due to the geological structure of Gümüşhane. Karaca, Arılı, Kartalkaya, K.Ardıçlı, Ambele, Köprübaşı, taşbaşı, Altıntaş, Yaylım, Üstüaçık, Cingora, İnönü, Mamatlar, Arsa, and ikisu caverns are the most important ones.Karaca Cave is a Fosil cave. The development of the cave is over but despite this the water leaking from the cracks caused the formation of interesting dripstones such as stalactites, stalagmites, flag shapes, organ patterned walls, travertine pools, cave pearls and cave flowers with various colors andpatterns in great numbers.

This formation still continues. The Karaca Cave was opened to visitors in 1996. The Santa Ruins which is 80 kms from the Gümüşhane, consists of 7 qarters. In each one of them, there are single-floor stone houses,churches with stone structured facades and a fountain at the beginning of each street.

The economy of Gümüşhane is based on agriculture, animal husbandry and food processing industry. There is also production of pvc units for buildings and gypsum adhesive for ceramic tiles and paints for buildings.

Rosehip, a fruit of the wild rose have become the symbol of Gümüşhane. They contain high amounts of sugar organic acids and Vitamin C anda re used in the production of fruit tea, powder, syrups and marmalades. Dried mulberries, mulberry molasses, fruit juices and other types of herbal teas all having the natural flavor and aroma of Gümüşhane, are produced in the city.”Pestil” and”Köme” are traditional confectionary products produced in the province of Gümüşhane. Mulberries must, walnuts, water, honey and starch are the only ingredients used in the production of these products.

A vocational school was recently opened in Kelkit, Gümüşhane which is operated in affiliation with Erzurum Atatürk Üniversty in the fall semester of 2003. The school offers a program in organic agriculture and livestock breeding as well as courses in computer programming.

Because of the fact that the environment of Gümüşhane has not been polluted by any kind of industrial chemicals and synthetic fertilisers, the soil of Gümüşhane is sutable for organic agriculture.

There is also an organic agricultural project funded by the private sector which is one of the lasrgest and promising rural development projects in Turkey.This project consist of the establishment of a dirly and meat farm which will eventually accommodate 3300 cows.it is planned that these organic dairly and meat products will be exported in early 2005.

The well-known kilims woven here are called “Kelkit Zilli”. Kelkit is a town of Gümüşhane and Zilli is the tecnique by which the kilims were woven.Sheep wool spun by hand and root dyes are cushions are also made from the kilims of the province.